خیلیا فکر می کنن که نون خامه ای یا همون شیرینی نارنجکی معروف یه شیرینی ایرانیه اما در واقع اینطور نیست. نون خامهای یا همون «شو – Choux» یکی از محبوبترین شیرینیهای فرانسویه که بافت پفدار خمیر و خامه سرد وسطش یه ترکیب بینقص و دلبرانه درست میکنه.
این شیرینی توی ایران طرفدارای زیادی داره و تقریباً توی همه قنادیها پیدا میشه، اما واقعاً لذت نون خامهای خونگی چیز دیگهست! خمیر این شیرینی با نام خمیر شو (Choux Pastry) شناخته میشه که بافت پفدار و سبکش با بخار داخل فر درست میشه.
طرز تهیه نان خامه ای فوق العاده خوشمزه توی خونه
مواد لازم
- 1 پیمانه آب
- 100 گرم کره
- 1 پیمانه آرد
- 4 عدد تخم مرغ
- 1 ق.چ شکر
- 1/4 ق.چ نمک
- 400 گرم خامه صبحانه
- 1/2 پیمانه پودر قند
- 1/2 ق.چ وانیل
طرز تهیه
- داخل قابلمه، آب، کره، شکر و نمک رو بریزین و بذارین روی حرارت تا به جوش بیاد و کره کاملاً ذوب بشه.
- وقتی آب جوش اومد، آرد رو یکباره اضافه کنین و سریع شروع کنین به هم زدن. حرارت باید ملایم باشه. خمیر باید جمع شه و از دیواره قابلمه جدا بشه.
- خمیر رو داخل کاسه بریزین و بذارین حدود 10 دقیقه خنک شه. بعد کمکم تخممرغها رو دونهدونه اضافه کنین.
- این مرحله خیلی مهمه: هر تخممرغ باید کامل جذب خمیر بشه تا بعدی رو اضافه کنین. در نهایت هم خمیر باید براق و چسبنده ولی قابل فرمدادن باشه.
- فر رو با دمای 200 درجه سانتیگراد روشن کنین و بذارین گرم شه.
- توی همین حین خمیر رو داخل قیف با ماسوره ساده یا شکوفه بریزین و روی سینی فر با فاصله مناسب، نون خامهایها رو شکل بدین. فاصله ها باید زیاد باشه چون خمیر موقع پخت پف می کنه
- حالا بذارین به مدت 25 تا 30 دقیقه یا تا وقتی که طلایی و پفکرده بشن بپزین. در فر رو حین پخت باز نکنین!نکته: شاید براتون جالب باشه بدونین که هر بار در فر باز میشه دمای داخل فر حدودا 20 درجه افت می کنه.
- بعد از پخت، بذارین نونها کاملاً خنک بشن تا برای پر کردن آماده باشن. اگه داغ داغ خامه رو داخلشون بریزین خامه شل میشه و خمیرم خیس و حالت ش و از دست میده
- خامه رو با پودر قند و وانیل داخل کاسه بریزین و با همزن بزنید تا فرم بگیره و حالت سفت و ایستاده پیدا کنه جوری که از سری همزن نریزیه
- زیر نون خامه ای ها رو با با هر وسیله ای که می تونین سوراخ کنین. خامه رو با قیف قنادی داخلش بریزین.
- میتونین روی شیرینی نارنجکی رو با پودر قند تزئین کنین.
ارزش غذایی
نکات و فوت و فن ها
- خمیر نباید خیلی شل یا سفت باشه. اگه بعد از اضافه کردن 4 تخممرغ هنوز خیلی سفته، نصف تخممرغ دیگه هم اضافه کنین.
- در فر رو موقع پخت باز نکنین چون باعث میشه پف خمیر بخوابه.
- نون خامهایها رو میتونین بعد از پر کردن، تا ۲ روز در یخچال نگهداری کنین.
- اگه خامه صبحانهتون سفت نیست، بهتره از خامه قنادی آماده استفاده کنین.
اطلاعات بیشتر
اگه بخوایم یه شیرینی معرفی کنیم که تقریباً همه باهاش خاطره دارن، قطعاً نون خامه ای جزو گزینههای اوله. یه شیرینی پفکرده، سبک، طلاییرنگ و پُر از خامۀ شیرین و خنک!
توی بعضی شهرها با اسم شیرینی نارنجکی شناخته میشه، چون ظاهرش شبیه نارنج کوچولو یا یا نارنجکه. چه وسط یک مهمونی رسمی باشیم، چه دنبال یه خوراکی خوشمزه برای عصرونه کنار چای داغ، نون خامه ای همیشه گزینهی وسوسهبرانگیزیه.
از فرانسه تا ایران؛ نون خامهای چطور وارد شد؟
جالبه بدونین که اصل این شیرینی از فرانسه میاد و بهش Choux à la crème یا همون «شو آ لا کرم» میگن.
واژهی “Choux” به معنی کلم هست، چون ظاهر این شیرینی شبیه یه کلم کوچولو میشه. فرانسویها قرنهاست که عاشق این شیرینی ان، و با خامه، کاسترد، شکلات یا حتی بستنی پُرش میکنن.
اما توی ایران، این شیرینی از اواسط دورهی قاجار یا اوایل پهلوی وارد قنادیهای سنتی شد و خیلی زود جاشو توی دل مردم باز کرد. نسخهی ایرانیش معمولاً سادهتر و با خامۀ شیرین تهیه میشه و خب… حسابی محبوبه!
نون خامهای تو فرهنگ شیرینیخوری ایرانیها
نون خامهای نهتنها توی قنادیها همیشه موجوده، بلکه یکی از شیرینیهای پرتقاضا توی مراسم عروسی، تولد و مهمونیهاس.
خیلی از خانوادهها حتی وقتی برای عیادت یا مهمونی میرن، یه جعبه نون خامهای هم میبرن که هم شیکه، هم خوشمزه، هم همهپسند.
یه چیز جالب اینه که هنوزم خیلی از قنادیهای قدیمی (مثل اونایی که توی تهران، رشت یا تبریز هستن) نون خامه ای رو با همون روش سنتی درست میکنن و از دستگاه های مدرن تر استفاده نمی کنن، اونهایی که اهل شیرینیخوری حرفهایان، فرق بین این نسخهها و مدلهای صنعتی رو خیلی خوب تشخیص میدن.
اشتباهات رایج تو تهیه و نگهداری نون خامه ای
- خمیر بد قوام: اگه خمیر نون خامهای خوب عمل نیاد، شیرینی پف نمیکنه یا بعد از پخت فرو میریزه.
- خامهی بیکیفیت یا زیاد چرب: خامهی بیکیفیت ممکنه زود آب بندازه، بوی بد بگیره یا طعم غالب و چربی بیشازحد داشته باشه.
- پخت در دمای نادرست: یا باعث سوختگی سطحی و نپختگی داخل میشه یا برعکس، شیرینی کاملاً وا میره.
- استفاده از روغن نباتی یا مارگارین بیکیفیت: طعم نهایی رو خراب میکنه و بوی نامطبوعی ایجاد میکنه.
- نگهداری طولانی در یخچال یا بیرون: نون خامه ای تازهست که خوشمزهست! بیشتر از یکی دو روز، نه طعم خوبی داره نه بافت مناسب.
سبکهای مختلف و تجربه شخصی
- بعضیها داخل خامه، تکههای میوه یا شکلات چیپسی هم اضافه میکنن.
- نون خامه ای ها رو میتونین با شکلات ذوبشده یا سس کارامل هم تزئین کنین.
هشدارهای تغذیهای دربارهی نون خامهای
- کالری بالا: ترکیب خمیر پختهشده با مقدار زیادی خامه، یه بمب کالریه. برای افراد دارای اضافهوزن یا رژیم محدود، باید با احتیاط مصرف شه.
- قند زیاد: شیرینی خامهایها معمولاً قند بالایی دارن و برای افراد دیابتی مناسب نیستن.
- چربی اشباعشده: خامهی شیرین و پرچرب ممکنه برای سلامت قلب یا کلسترول مشکلساز باشه.
- خطر آلودگی در مدلهای غیر بهداشتی: اگه از مکانهای غیربهداشتی تهیه بشه، بهدلیل وجود خامه، احتمال آلودگی باکتریایی یا کپکزدگی وجود داره.
سوالات پرتکرار دربارهی نون خامهای
- چرا نون خامه ای من پف نمیکنه؟
خمیر یا خوب زده نشده یا دمای فر مناسب نبوده. - میشه نون خامهای رو فریز کرد؟
ترجیحاً نه؛ چون بافت خمیر و خامه بعد از یخزدایی خراب میشه. - چه خامهای برای این شیرینی مناسبه؟
خامه قنادی فرمگرفته با درصد چربی متوسط (نه خیلی سنگین) بهترین انتخابه. - چقدر تازهبودن شیرینی مهمه؟
خیلی زیاد. نون خامهای بعد از ۲۴ ساعت کیفیتشو از دست میده. - مدل بدون خامه هم داریم؟
بله، گاهی از مربا یا کاسترد برای داخلش استفاده میشه، ولی رایجترین مدل همون پُر از خامهست.
نون خامه ای یه شیرینی اصیل و پرطرفداره که با وجود اینکه منشأش فرانسویه، ولی حالا دیگه حسابی ایرانی شده. یه ترکیب فوقالعاده از خمیر پفکرده و خامهی شیرین، که اگه درست و با کیفیت تهیه بشه، میتونه یه تجربهی دلچسب برای هر سلیقهای باشه.
فقط فراموش نکنیم که نون خامهای باید هم تازه باشه، هم بهداشتی تهیه شده باشه؛ چون لطیف بودنش هم نقطهی قوتشه، هم نقطهی ضعفش اگه درست مراقبت نشه!
بار اولی که نون خامهای درست کردیم، خمیرمون خیلی سفت بود چون تخممرغها خوب جذب نشدن. دفعه بعد که تخممرغها رو با صبر و دقت یکییکی اضافه کردیم، نتیجه عالی شد؛ پوک، سبک و بدون ترک. خامه رو هم از شب قبل گذاشتیم توی یخچال تا خوب سرد بشه و راحت فرم بگیره. واقعاً ارزشش رو داشت!
